» هشدار درباره گرمای «خطرناک» در جام جهانی ۲۰۲۶؛ سلامت و عملکرد بازیکنان در معرض تهدید
هشدار درباره "گرمای در حد لغو مسابقه" در جام جهانی ۲۰۲۶
دانشمندان حوزه اقلیم هشدار دادهاند که گرمای شدید میتواند سلامت بازیکنان و تماشاگران جام جهانی ۲۰۲۶ را تهدید کند و عملکرد ورزشی را کاهش دهد. آنها از فیفا و هواداران خواستهاند بپذیرند که «هیچ بخشی از جامعه از تأثیرات تغییرات اقلیمی مصون نیست.»
جام جهانی امسال برای نخستین بار از سال ۱۹۹۴ دوباره در آمریکای شمالی برگزار میشود؛ اما طی ۳۲ سال گذشته، تغییرات زیادی رخ داده است. پدیدههای جوی شدید، که ناشی از تغییرات اقلیمی انسانساخت هستند، اکنون بسیار رایجتر و شدیدتر شدهاند.
دکتر «فریدریکه اوتو»، استاد علوم اقلیم در کالج سلطنتی لندن و از بنیانگذاران پروژه «World Weather Attribution»، میگوید:
«شاید جام جهانی ۱۹۹۴ خیلی دور به نظر نرسد، اما نیمی از تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت انسان از آن زمان تاکنون رخ داده است.»
ایالات متحده اخیراً گرمترین دورهٔ ۱۲ ماهه ثبتشده در دادههای سازمان NOAA را تجربه کرده است؛ موضوعی که نگرانیها درباره امنیت بازیکنان و تماشاگران را در مسابقاتی که در ۱۶ شهر آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود افزایش داده است.
به گفته تحلیلگران، پراکندگی جغرافیایی مسابقات باعث میشود بازیکنان با شرایط آبوهوایی بسیار متفاوتی روبهرو شوند و سازگاری با این شرایط دشوارتر شود.
خطر گرمای شدید دو برابر شده است
گزارش جدید سازمان WWA هشدار میدهد که خطر گرمای شدید در برخی ورزشگاهها نسبت به جام جهانی ۱۹۹۴ دو برابر شده است.
در نتیجه، برگزارکنندگان مجبور شدهاند اقداماتی مانند برگزاری مسابقات در ساعات دیرتر روز و ایجاد وقفههای اجباری برای خنکسازی انجام دهند. با این حال، گزارش تأکید میکند که هم بازیکنان و هم هواداران همچنان ممکن است در بسیاری از مسابقات در معرض دماهای خطرناک قرار بگیرند.
یکچهارم مسابقات ممکن است دچار تنش گرمایی شوند
بر اساس این گزارش، در حدود یکچهارم مسابقات، شاخص «دمای مرطوب گویسان» یا WBGT از ۲۶ درجه سانتیگراد فراتر خواهد رفت؛ سطحی که میتواند باعث فشار گرمایی قابل توجه بر بدن شود.
این شاخص علاوه بر دمای هوا، رطوبت، سرعت باد و تابش خورشید را نیز در نظر میگیرد تا تأثیر واقعی گرما بر بدن انسان سنجیده شود.
دکتر «کریس مولینگتون»، متخصص بیهوشی و مدرس ارشد بالینی، توضیح میدهد:
«یک روز ۳۰ درجهای در هوای خشک و همراه با باد، کاملاً با روزی ۳۰ درجهای با رطوبت بالا، آفتاب شدید و نبود باد متفاوت است. رطوبت زیاد باعث کاهش تبخیر عرق میشود و در نتیجه سیستم اصلی خنککننده بدن مختل میشود.»
در دمای ۲۶ درجه WBGT، خطر تنش گرمایی برای فعالیتهای شدید مانند ورزش حرفهای متوسط تا زیاد ارزیابی میشود و باید اقدامات احتیاطی برای جلوگیری از بیماریهای ناشی از گرما انجام شود. در چنین شرایطی، «عملکرد بازیکنان میتواند آسیب ببیند.»
انتقاد از قوانین فیفا
فیفا برای کاهش خطرات، گروه ویژهای برای مقابله با بیماریهای ناشی از گرما تشکیل داده و وقفههای سهدقیقهای اجباری برای نوشیدن آب در میانه هر نیمه تعیین کرده است.
اما کارشناسان سلامت، عملکرد ورزشی و اقلیم در نامهای سرگشاده هشدار دادهاند که این وقفهها «بیش از حد کوتاه هستند و تأثیر واقعی بر آبرسانی و خنکسازی بدن ندارند.»
حدود پنج مسابقه احتمالاً در دمای ۲۸ درجه WBGT برگزار خواهند شد؛ سطحی که اتحادیه جهانی بازیکنان حرفهای فوتبال (FIFPRO) آن را ناایمن میداند و توصیه به تعویق مسابقات میکند. با این حال، قوانین رسمی فیفا فقط در دمای بالاتر از ۳۲ درجه WBGT تعویق مسابقات را مدنظر قرار میدهند.
دکتر مولینگتون هشدار میدهد:
«در دماهای بالاتر از ۲۸ درجه، خطر بیماریهای شدید ناشی از گرما بسیار جدیتر میشود؛ نه فقط برای بازیکنان بلکه برای صدها هزار هواداری که در ورزشگاهها و جشنوارههای خیابانی حضور دارند.»
او اضافه میکند:
«گرمازدگی شدید میتواند مرگبار باشد و افراد سالمند یا کسانی که بیماری زمینهای دارند، آسیبپذیرتر هستند.»
ورزشگاههای در معرض خطر
برخی از ورزشگاههای میزبان فاقد سیستم تهویه هستند؛ از جمله ورزشگاه روباز «متلایف» در نیویورک که قرار است میزبان فینال جام جهانی باشد. طبق گزارش WWA، خطر اختلال ناشی از گرما در این ورزشگاه نسبت به سال ۱۹۹۴ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.
دکتر «جویس کیموتای»، پژوهشگر تغییرات اقلیمی، هشدار میدهد:
«خطر واقعی وجود دارد که مسابقات در شرایطی برگزار شوند که برای بازیکنان و تماشاگران ناامن باشد.»
ورزشگاه روباز میامی یکی از پرخطرترین مکانها شناخته شده است و تقریباً قطعی است که دما در آن از ۲۶ درجه WBGT فراتر رود. این ورزشگاه میزبان یک بازی مرحله یکچهارم نهایی و دیدار ردهبندی خواهد بود.
ورزشگاه کانزاسسیتی نیز با وجود زمانبندی دیرتر مسابقات همچنان در معرض خطر است. مسابقه هلند و تونس، حتی با شروع ساعت ۶ عصر، ۷ درصد احتمال دارد از آستانه ۲۸ درجه عبور کند و ۲۵ درصد احتمال دارد از ۲۶ درجه فراتر رود.
ورزشگاه فیلادلفیا و همچنین دالاس تگزاس نیز از مکانهای پرخطر شناخته شدهاند. در دالاس، احتمال عبور از ۲۸ درجه WBGT تقریباً قطعی است. هرچند ورزشگاه AT&T دارای تهویه مطبوع است، اما هوادارانی که بیرون از ورزشگاه جشن میگیرند همچنان در معرض خطر فشار گرمایی خواهند بود.
«گرمای در حد لغو مسابقه» زنگ خطری برای جهان
مدلهای اقلیمی WWA نشان میدهد اگر دمای جهانی همچنان افزایش یابد، گرمای خطرناک در شهرهای میزبان جام جهانی نیز شدیدتر خواهد شد.
این سازمان هشدار داده است که بدون اقدامات گستردهای مانند دسترسی همگانی به تهویه مطبوع، برگزاری مسابقات فوتبال در تابستان نیمکره شمالی بهتدریج برای بازیکنان و تماشاگران خطرناکتر خواهد شد.
دکتر اوتو میگوید:
«پژوهش ما نشان میدهد تغییرات اقلیمی تأثیر واقعی و قابل اندازهگیری بر امکان برگزاری جام جهانی در تابستان نیمکره شمالی دارد.»
او اضافه میکند:
«اینکه حتی فینال جام جهانی ـ یکی از بزرگترین رویدادهای ورزشی جهان ـ با خطر قابل توجه برگزاری در شرایط گرمایی در حد لغو مسابقه روبهرو است، باید زنگ خطری برای فیفا و هواداران باشد.»
انتقاد از ارتباط فیفا با صنعت نفت
کارشناسان همچنین هشدار دادهاند که اقدامات سازگاری بهتنهایی کافی نیست و برای مقابله با خطرات تغییرات اقلیمی باید وابستگی به سوختهای فسیلی بهسرعت کاهش یابد.
در نامه سرگشاده متخصصان آمده است که «تبلیغ فعال سوختهای فسیلی توسط فیفا» ـ اشاره به قرارداد بحثبرانگیز اسپانسری با شرکت آرامکو، بزرگترین تولیدکننده نفت جهان ـ نوعی «تضاد منافع با حفاظت از سلامت بازیکنان» محسوب میشود.


وبلاگ اخبار روز
مطلب مرتبط
هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران
مطلب مرتبط
ز بهار جان خبر ده هله ای دم بهاری